قرهقورت یکی از خوراکیهای سنتی و پرطرفدار ایرانی است که به دلیل طعم ترش و دلچسب خود، طرفداران زیادی در میان کودکان و بزرگسالان دارد. این فرآورده لبنی از گذشته در بسیاری از مناطق ایران تهیه میشده و هنوز هم بسیاری از خانوادهها آن را به روش سنتی در خانه درست میکنند.شاید برای شما هم این سؤال پیش آمده باشد که قرهقورت خانگی چگونه تهیه میشود؟ آیا میتوان آن را بدون مواد افزودنی و به شیوهای کاملاً بهداشتی در منزل تهیه کرد؟ در این مقاله، طرز تهیه قرهقورت خانگی به روش سنتی را بهصورت گامبهگام توضیح میدهیم.
قرهقورت طعمی ترش، رنگی تیره و بافتی نسبتاً سفت دارد و معمولاً بهعنوان یک میانوعده سنتی مصرف میشود.
قارا یا قرهقورت چیست؟
قرهقورت یا کشک سیاه، یکی از فرآوردههای سنتی لبنی ایران است که معمولاً از دوغ ترش یا آب باقیمانده پس از کرهگیری از دوغ تهیه میشود. این مایع طی فرایند جوشاندن و تغلیظ، به مادهای غلیظ، ترشمزه و تیرهرنگ تبدیل میشود که به آن قرهقورت یا تلف میگویند.
طرز تهیه قرهقورت خانگی
مرحله اول: آماده کردن دوغ
پنج لیتر دوغ ترش محلی را داخل یک قابلمه بزرگ بریزید.
مرحله دوم: جوشاندن دوغ
دوغ را روی حرارت ملایم قرار دهید و مرتب هم بزنید تا ته نگیرد. با تبخیر تدریجی آب، مایع کمکم غلیظتر میشود.
مرحله سوم: صاف کردن
پس از غلیظ شدن دوغ، آن را از صافی عبور دهید تا ذرات درشت و ناخالصیها جدا شوند. سپس مایع عبور کرده از صافی را دوباره داخل قابلمه برگردانید.
مرحله چهارم: تغلیظ نهایی
مایع صافشده را دوباره روی حرارت ملایم قرار دهید و مرتب هم بزنید تا به غلظتی شبیه خمیر برسد و رنگ آن تیرهتر شود. در این مرحله قرهقورت شکل میگیرد.
مرحله پنجم: شکل دادن و نگهداری
پس از رسیدن به غلظت مناسب، قرهقورت را از روی حرارت بردارید، در قالبهای کوچک بریزید یا به شکل گلولههای کوچک درآورید و اجازه دهید در محیطی تمیز و خنک خشک شود. سپس آن را در ظرف دربسته و در یخچال نگهداری کنید.
طرز تهیه دسر شکلاتی لیوانی
فواید قرهقورت خانگی
قرهقورت یک فرآورده لبنی سنتی است و حاوی برخی مواد معدنی موجود در شیر، از جمله کلسیم، فسفر و پروتئین است. البته مقدار این مواد بسته به روش تهیه میتواند متفاوت باشد.
برخی از فواید قرهقورت عبارتاند از:
طعمدهنده و میانوعدهای سنتی و محبوب
حاوی بخشی از مواد معدنی شیر
تهیهشده از مواد طبیعی و بدون افزودنیهای صنعتی
امکان تهیه کاملاً بهداشتی در منزل
البته به دلیل ترشی و نمک نسبتاً بالا، بهتر است در مصرف آن تعادل رعایت شود.
سوالات متداول
آیا میتوان قرهقورت را مستقیماً از دوغ تهیه کرد؟
بله. در روش سنتی، ابتدا از ماست ترش، دوغ تهیه میشود و پس از جوشاندن دوغ و جداسازی کشک، مایع باقیمانده با جوشاندن بیشتر به قرهقورت تبدیل میشود.
آیا قرهقورت همان کشک است؟
خیر. کشک از مواد جامد باقیمانده در پارچه تنظیف به دست میآید؛ اما قرهقورت یا تلف از مایع خارجشده از پارچه و پس از جوشاندن مجدد تهیه میشود.
چرا رنگ قرهقورت تیره میشود؟
رنگ تیره قرهقورت در اثر تبخیر آب و تغلیظ تدریجی مواد لبنی در زمان جوشاندن ایجاد میشود و بخشی از ویژگی طبیعی این فرآورده سنتی است.
نتیجهگیری
طرز تهیه قرهقورت خانگی اگرچه زمانبر است، اما مراحل پیچیدهای ندارد. ابتدا از ماست ترش، دوغ تهیه کرده، سپس با جوشاندن دوغ، کشک و مایع از یکدیگر جدا کنید و در نهایت، مایع باقیمانده با جوشاندن بیشتر به قرهقورت یا تلف[1] قارا [2]تبدیل میشود.
توضیحات:
[1] – مردم یزد به قرهقورت “تلف” می گویند.
[2] – مردم اصفهان به قرهقورت “قارا” می گویند
نویسنده: ندا فلاح محسنی
درمان عرق بدبو؛ چرا عرق من بدبو است؟ علتها و راهکارهای علمی و خانگی
