خواص یونجه؛ سلطان گیاهان دارویی و درمان طبیعی بسیاری از بیماریها (راهنمای جامع)
اگر از گیاهان دارویی استفاده می کنید حتما برایتان جالب است که بدانید کدام گیاه از خواص دراویی ویژه برخورددار است. در دنیای گسترده گیاهان دارویی، انتخاب «بهترین» کار دشواری است. با این حال، اگر به دنبال گیاهی باشیم که از دیدگاه متخصصان طب سنتی، جایگاه ویژهای به عنوان یکی از پرخاصیتترین گیاهان دارویی دارد، قطعا نام «یونجه» میدرخشد. متأسفانه، این گیاه که از نخستین گیاهان دارویی شناخته شده برای بشر است و در گذشته جایگاه ویژهای در سفرههای غذایی داشته، امروزه در اذهان عمومی اغلب با عنوان «علوفه دام» شناخته میشود. در این مقاله به بررسی خواص یونجه این گیاه بینظیر و اعجابانگیز میپردازیم.
آمادهسازی و مصرف صحیح دمنوشها: افزایش بازدهی دمنوش ها
یونجه چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
یونجه گیاهی با ریشههای بسیار عمیق است که گاه تا ۳ متر در عمق زمین نفوذ میکند. همین ویژگی باعث میشود این گیاه بتواند انواع ویتامینها و مواد معدنی غنی را از اعماق خاک جذب کرده و در خود ذخیره کند. از نظر ظاهری، یونجه دارای ساقههای بلند، برگچههای بیضیشکل و گلهایی معمولاً به رنگ بنفش است. در طب سنتی، بهترین نوع یونجه، نوع «سبز و نرم» آن توصیه شده است.
ارزش غذایی و خواص درمانی یونجه
یونجه به دلیل ترکیب منحصربهفرد ویتامینها، یک مکمل غذایی طبیعی محسوب میشود:
_ بمب ویتامین: مقدار ویتامین C موجود در یونجه، ۲ برابر جعفری و ۴ برابر لیموترش است.
_ تقویت بینایی: سرشار از ویتامین A است که در پیشگیری از «شبکوری» بسیار موثر است.
_ سلامت استخوان: حاوی ویتامین D بوده و در درمان نرمی استخوان نقش کلیدی دارد.
_ ضد خونریزی: سرشار از ویتامین K است که به انعقاد خون کمک کرده و از خونریزیهای ناخواسته جلوگیری میکند.
_ خواص گوارشی: مصرف پخته یونجه یک راهکار طبیعی برای رفع یبوست است.
_ رفع رعشه: ضماد پخته یونجه (به صورت دو بار در روز) برای بهبود رعشه توصیه شده است.
روماتیسم/ انواع روماتیسم و راههای درمان آن از نظر طب سنتی و دارویی
فواید عرق یونجه در طب سنتی
عرق یونجه به دلیل طبیعت معتدل، کاربردهای درمانی گستردهای دارد، از جمله:
– چاقکننده و نیروبخش (مناسب برای تقویت بدن)
– تصفیهکننده خون و کاهشدهنده قند خون
– نرمکننده سینه و قابض
– کمک به افزایش شیر مادران
– موثر در فرآیند ترک اعتیاد و بهبود ناراحتیهای عصبی[1]
یونجه را چگونه مصرف کنیم؟ (شیوههای کاربردی)
یونجه را میتوان به اشکال مختلفی در سبد غذایی و دارویی گنجاند تا از خواص بینظیر آن بهرهمند شد. در ادامه به متداولترین روشهای مصرف این گیاه اشاره میکنیم:
۱. استفاده از جوانه یونجه (پرخاصیتترین روش)
جوانه یونجه یکی از مغذیترین مواد غذایی است. میتوانید آن را به صورت تازه در سالادها استفاده کنید. جوانهها حاوی آنزیمهای فعال هستند که به هضم غذا و تقویت سیستم ایمنی کمک شایانی میکنند.
۲. عرق یونجه
عرق یونجه برای کسانی که به دنبال خواص نیروبخشی و چاقکنندگی آن هستند، بهترین گزینه است.
میزان مصرف: معمولاً توصیه میشود روزانه یک تا دو استکان (بسته به نظر متخصص) پیش از غذا میل شود. برای طعم بهتر و جذب بیشتر، میتوان آن را با کمی عسل طبیعی مخلوط کرد.
۳. استفاده از برگهای تازه یا خشک
دمنوش یونجه: برگهای خشک شده یونجه را میتوانید مانند چای دم کنید. این دمنوش برای تصفیه خون و رفع خستگیهای مفرط بسیار مفید است.
اضافه کردن به سوپ و آش: میتوانید برگهای تازه و لطیف یونجه را در مراحل پایانی پختِ آش یا سوپ اضافه کنید تا علاوه بر ارزش غذایی، از خواص نرمکنندگی سینه آن بهرهمند شوید.
۴. ضماد موضعی (برای رعشه و دردهای مفصلی)
همانطور که در متون طب سنتی اشاره شده، برای کاهش لرزشها و رعشهها: یونجه را بپزید و پس از اینکه کمی از حرارت افتاد (گرم باشد)، آن را به صورت ضماد روی موضع مورد نظر قرار دهید و با پارچهای تمیز ببندید. این کار را میتوانید روزانه دو بار انجام دهید.[2]
۵. پودر یونجه (مکمل غذایی)
پودر برگ خشکشده یونجه را میتوان به عنوان یک مکمل تقویتی در اسموتیها، ماست یا حتی در تهیه کتلت و کوکو استفاده کرد. این روش برای کودکانی که دچار کمبود ویتامین یا ضعف بنیه هستند، بسیار کاربردی است.
نکته مهم برای اثربخشی بهتر:
همواره سعی کنید یونجه تازه یا محصولاتی که از آن تهیه میشود را از عطاریهای معتبر یا مراکز تولیدی مورد اطمینان تهیه کنید تا از سلامت و کیفیت آن مطمئن باشید. اگر از یونجه برای درمان بیماری خاصی استفاده میکنید، تداوم در مصرف طبق دستور متخصص، کلید رسیدن به نتیجه مطلوب است.
موارد منع مصرف و احتیاطهای لازم
با وجود تمام خواص ذکر شده، در مصرف یونجه باید به نکات زیر توجه داشت و در موارد خاص از مصرف بیرویه آن پرهیز کرد.
نکته: با همه مزایایی که یونجه درد در خوردن تازه آن نباید زیاده روی کرد زیرا بسیار نفاخ است و حتی حیواناتی که به مقدر زیا د از آن می خورند بعلت گاز زیاد ممکن است تلف شوند.[3] در کل بهتر است مصرف داروهای گیاهی با دستور العمل متخصص انجام شود.
موارد منع مصرف:
۱. بیماران مبتلا به لوپوس(بیماری لوپوس یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به بافتها و اندامهای بدن حمله می کند): مصرف عصاره یا مکملهای یونجه ممکن است باعث تشدید بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس شود.
۲. افراد تحت درمان با داروهای ضدانعقاد خون: به دلیل وجود مقادیر بالای ویتامین K، یونجه میتواند اثر داروهایی مانند «وارفارین» را کاهش دهد. پیش از مصرف حتما با پزشک مشورت کنید.
۳. دوران بارداری و شیردهی: اگرچه یونجه برای افزایش شیر توصیه میشود، اما مصرف مکملهای آن در دوران بارداری به دلیل احتمال ایجاد انقباضات رحمی باید با احتیاط و تحت نظر متخصص باشد.
۴. افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف: به دلیل احتمال وجود باکتریهای مضر در دانهها یا جوانههای خام یونجه، افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند بهتر است از مصرف نوع خام آن پرهیز کنند.
احتیاط در مصرف: زیاده روی و مصرف بی رویۀ عرق یونجه، سبب ایجاد ناراحتی های گوارشی در برخی افراد می شود.[4]
جمع بندی
خواص یونجه به عنوان یک گیاه بی نظیر است که می تواند در درمان بسیاری از بیماریها مثل کم خونی، لاغری مفرط و یبوست و … به فرد کمک کند؛ اما باید دقت داشت که استفاده نادرست آن نیز می تواند برای فرد مضر باشد. بنابراین می توان از خواص بی نظیر این گیاه با تجویز پزشک سنتی بهره برد.
منبع:
[1] – عباد سیچانی، شنتیا؛ کمالی، سهیل. «خواص گیاهان دارویی»، اصفهان: امیرفدک، ۱۳۹۷، صفحه ۴۹ تا ۵۲.
[2] – واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان، بانک جامع اطلاعات دارویی،اصفهان:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان 1390.ص 1556، https://www.ghbook.ir/
[3] – واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان، بانک جامع اطلاعات دارویی،اصفهان:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان 1390.
[4] – رفيع الدين سيدجعفر رفيعي، طب الزهرا( س)، قم: موسسه فرهنگي و تحقيقاتي ياران قائم (ع)، 1399، ص 207
نویسنده: رقیه زارع
پاکسازی بدن برای لاغر شدن؛ راهنمای کامل برای زنان 40 سال به بالا
