چکآپهای زنان؛ چگونه با شناخت علائم بدن، از بیماریهای خطرناک پیشگیری کنیم؟
یک باور اشتباه در زنان وجود دارد که اگر درد ندارم، پس سالم هستم. اما بدن یک سیستم حساس و پیچیده ای است که ابتدا تغییرات را به صورت تغییرات و درد های کوچک نشان می دهد. این ها پیامی است که اگر ما نادیده بگیریم، ممکن است با مشکلات جدی تری روبه رو شویم. پس از انجایی که سلامت زنان مهم است باید ببینیم در چه مواقعی زنان نیاز به چکاپ سالانه دارند. در این مقاله، به بررسی آنچه هر زنی باید درباره سلامت جسمانی خود بداند میپردازیم؛ از علائم پنهان گرفته تا لیست چکآپهای زنان به صورت سالانه.
۱. چرا شناخت بدن برای زنان یک ضرورت است؟
بدن زنان تحت تأثیر موجهای هورمونی مداوم است. مشکلات هورمونی زمانی رخ میدهند که بدن در تولید، ترشح یا تعادل هورمونها دچار اختلال شود. هورمونها پیامرسانهای شیمیایی هستند که نقش حیاتی در تنظیم بسیاری از عملکردهای بدن از جمله رشد، متابولیسم، قاعدگی، باروری، خواب و خلقوخو دارند. هرگونه افزایش یا کاهش غیرطبیعی در سطح هورمونها میتواند باعث بروز علائم جسمی و روانی متنوعی مانند تغییر وزن، خستگی، مشکلات پوستی، اختلالات قاعدگی و حتی نوسانات خلقی شود[1]. عدم آگاهی از این ارتباط، باعث میشود بسیاری از زنان تغییرات طبیعی بدن خود را به عنوان «بیماری» یا برعکس، علائم خطرناک را به عنوان «تغییرات عادی» تلقی کنند.
۲. چکآپهای ضروری زنان؛ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
برای جلوگیری از بیماریهایی مثل سرطان یا اختلالات تیروئید، این برنامه را دنبال کنید:
الف) غربالگری سرطان
- خودآزمایی پستان: ماهانه یک بار برای شناسایی هرگونه توده یا تغییر در بافت پستان. اگر در خانوادهیتان کسی به این بیماری مبتلا شده باشد، شما باید از این بابت دقت بیشتری نشان دهید.
- تست پاپ اسمیر (Pap Smear): طبق نظر پزشک (معمولاً هر ۳ تا ۵ سال) برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم. این سرطان را نیز خیلی زود میتوان کشف کرد. بنابراین، هر شش ماه یک بار، تحت آزمایش «پاپ اسمیر» قرار گیرید.
درمان عرق بدبو؛ چرا عرق من بدبو است؟
ب) آزمایشهای خون و هورمونی
- سطح آهن و فریتین: کم خونی یکی از شایعترین مشکلات زنان است که باعث خستگی مفرط میشود.
- تست تیروئید (TSH): اختلال در تیروئید میتواند باعث تغییر وزن ناگهانی، ریزش مو و پریودهای نامنظم شود. خستگی، پرخاش کردن و احساس گرما ممکن است علامت بیماری تیروئید باشد. بههمین دلیل، با یک آزمایش ساده میتوانید جلوی پیشرفت بیماری را بگیرید.[2] همچنین تشخیص، درمان و مراقبتهای صحیح تمام بیماران تیروئید از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جلوگیری مینماید.[3]
- سطح ویتامین D و کلسیم: برای پیشگیری از پوکی استخوان و روماتیسم در آینده
نکته: در دوران یائسگی بهعلت تغییرهای هورمونی که در این دوره زنان را مبتلا میسازد، استخوانها حالت استحکامشان را از دست داده و نازک و شکننده میشوند، بدین ترتیب، با کوچکترین لغزشی، استخوانهای دست، پا و لگن میشکنند. از همین رو، ضمن مراجعه به یک متخصص زنان،، مورد آزمایش پوکی استخوان قرار بگیرید تا عوامل خطرآفرین بیماری یاد شده را کاهش دهید.[4]
۳. علائم هشداردهنده که نباید نادیده بگیرید
اگر با هر یک از نشانههای زیر روبرو شدید، این به معنای یک “هشدار” از سوی بدن شماست؛ حتما برای چکآپهای زنان به پزشک مراجعه کنید:
- دردهای لگنی غیرعادی: از دردهای مرتبط با قاعدگی گرفته تا کیستهای تخمدان و آندومتریوز، دلایل متنوعی برای این عارضه وجود دارد که هرکدام میتواند نشانهای از یک مشکل بزرگتر باشد. این دردها تنها یک علامت نیستند، آنها میتوانند زنگ خطری برای وجود مشکلات جدیتری باشند که نیاز به توجه و درمان دارند.[5] البته برای دردهایی که با دوره قاعدگی ارتباط مستقیم ندارند یا شدت آنها در حال افزایش است، به پزشک مراجعه کنید
- تغییر در الگوی قاعدگی: پریودهای بسیار طولانی، بسیار کوتاه یا قطع شدن ناگهانی آنها (به جز دوران یائسگی).
- خستگی مزمن: اگر با وجود استراحت کافی، همچنان احساس بیحالی میکنید، احتمال وجود کمخونی یا اختلال هورمونی وجود دارد.
- تغییرات ناگهانی در وزن و پوست: اینها مستقیماً با غدد درونریز و هورمونها در ارتباط هستند.
۴. مدیریت سلامت هورمونی و تغذیه
بسیاری از مشکلات جسمانی زنان از آشپزخانه شروع میشود!
- کنترل قند خون: مصرف بیش از حد قند میتواند منجر به مقاومت به انسولین و در نهایت سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) شود.
- مصرف چربیهای سالم: چربیهای امگا ۳ برای تولید هورمونهای جنسی ضروری هستند.
۵. سلامت روانی؛ نیمه پنهان سلامت جسمانی
نمیتوان از سلامت جسمانی صحبت کرد و از سلامت روان غافل شد. اختلالات هورمونی (مانند دوران پیش از قاعدگی یا یائسگی) مستقیماً با اضطراب و افسردگی در ارتباط هستند. . مشـکلات روانـی اجتمـاعی شـامل بیخوابــی و خستگی در30-40درصد از زنـان یائسـه ایجـاد میشـود. افسردگی، اضطـراب، تحریک پذیری، کاهش تمرکز و فراموشی نیز بــا یائسگی ارتباط دارند.[6] یادگیری تکنیکهای مدیریت استرس، بخشی از پروتکل سلامت جسمانی شماست.
نتیجهگیری و جمعبندی
بی توجهی به به بدن در زنان به خصوص در میانسالی، می تواند موجب بروز مشکلات زیادی در سن پیری شود. شناخت بدن، قدرت است. زنی که میداند تغییرات بدن خود چگونه است، میتواند در زمان مناسب تصمیم بگیرد و چکآپهای زنان را انجام داده و از درمانهای سنگین و هزینهبر جلوگیری کند.
[1] – https://doctoreto.com/blog/hormonal-imbalance/؛ دیوانی ابوالفضل امیر، آزمایشهای سلامتی را فراموش نکنید.
[2] – همانجا
[3] – https://scholar.google.com/scholar?؛ فریدون عزیزی، مقاله پیشگیری از بیماریهای تیروئید
[4] – https://scholar.google.com/scholarT ، دیوانی ابوالفضل امیر، مقاله آزمایشهای سلامتی را فراموش نکنید.
[5] – https://dr-ronaghi.com
[6] – فاطمه رسولی و همکاران، مشکلات روانی زنان یائسه، مجله حیات، سال دهم، شماره 2، سال ا383، ص6
نویسنده و ویرایشگر: رقیه زارع
روماتیسم/ انواع روماتیسم و راههای درمان آن از نظر طب سنتی و دارویی
