بچه ها را تابستان در چه کلاسی ثبت نام کنیم؟راهنمای عملی ثبت‌نام کودکان ۷ تا ۱۲ سال

با شروع فصل تابستان و تعطیلی مدارس سوالی که به ذهن اکثر والدین می رسد این است که بچه ها را تابستان در چه کلاسی ثبت نام کنیم؟ تابستان فصلی است که بچه ها می توانند در آن می توانند مهارت جدیدی یاد بگیریند؛ اما انتخاب کلاس تابستانه مناسب برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال همیشه ساده نیست. اگر کلاس درست انتخاب شود، می‌تواند اعتمادبه‌نفس، مهارت اجتماعی، خلاقیت و حتی نظم فرزند شما را تقویت کند. اگر انتخاب اشتباه باشد، ممکن است کودک خسته، بی‌انگیزه یا دل‌زده شود. در این مقاله به صورت علمی و کاربردی بررسی می کنیم که مادران زمان ثبت نام کلاس های تابستانه باید چه مورادی را مد نظر داشته باشند و با توجه به آن کلاس مناسب را انتخاب کنند تا به نتیجه مطلوب برسند.

چرا کلاس تابستانه برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال مهم است؟

از آن جا که رشد مغز کودک در هفت سال دوم بیشتر شده و آمادگی لازم برای یادگیری را پیدا کرده است، مهم ترین وظیفه والدین و مربیان [در این سال ها]، آموزش و تعلیم ذکر شده است. یادگیری در سنین کودکی عمیق تر و ریشه دارتر است؛ چرا که ذهن کودک آسوده و بی مشغله از مسائل زندگی است و قدرت گیرندگی او قوی تر است.

آموزش و پرورش کودکان باید جامع باشد و فراتر از آموزش‌های نظری، به پرورش استعدادهای جسمی و ذهنی، مهارت‌های اجتماعی، و آمادگی روانی آن‌ها بپردازد. تعالیم دینی بر آموزش مهارت‌های عملی مانند اسب‌سواری، شنا و تیراندازی تأکید دارند. لازمه تربیت نسلی سالم و پویا، توجه به ابعاد مختلف شخصیت کودک و تأمین نیازهای زیستی و عاطفی اوست تا کنجکاوی و شکوفایی استعدادهایش را تقویت کند. [1]

سن ۷ تا ۱۲ سال یکی از حساس‌ترین و مهم‌ترین دوره‌های رشد کودک است. در این بازه، بچه‌ها:

– سریع‌تر مهارت‌های جدید را یاد می‌گیرند

– به فعالیت‌های گروهی علاقه‌مندتر می‌شوند

– شخصیت و اعتمادبه‌نفسشان در حال شکل‌گیری است

– نیاز دارند انرژی خود را در مسیر درست تخلیه کنند

کلاس‌های تابستانه فقط برای پر کردن وقت نیستند. اگر درست انتخاب شوند، می‌توانند به رشد همه‌جانبه کودک کمک کنند؛ از مهارت‌های درسی گرفته تا مهارت‌های زندگی.

قبل از ثبت‌نام، این ۷ نکته را بررسی کنید:

1- علاقه واقعی کودک را بشناسید.

اولین و مهم‌ترین قدم این است که ببینید فرزندتان به چه چیزهایی علاقه دارد.در برنامه ریزی برای پر نمودن بهینة اوقات فراغت در تابستان، حتّی المقدور باید به گرایش ها، تمایلات و نیازهای کودکان توجّه نمود و مشارکت خود آنان را در برنامه ریزی ها جلب کرد و نیز وضعیت اقتصادی، فرهنگی و تحصیلی خانواده ها را در برنامه ریزی ها نباید از نظر دور داشت. [2]

مثلاً:

– اگر اهل جنب‌وجوش است، کلاس ورزشی مناسب‌تر است.

– و اگر آرام و خلاق است، کلاس نقاشی، کاردستی یا رباتیک می‌تواند جذاب باشد

– اگر به صحبت کردن و تعامل علاقه دارد، کلاس نمایش یا فن بیان خوب است

نکته مهم:

کلاسی را فقط به این دلیل انتخاب نکنید که «مفید» به نظر می‌رسد. اگر کودک علاقه‌ای نداشته باشد، احتمال ادامه‌دادن او کمتر می‌شود.

2- هدف خودتان را مشخص کنید

قبل از ثبت‌نام از خودتان بپرسید:

– آیا می‌خواهم فرزندم سرگرم شود؟

– می‌خواهم مهارت خاصی یاد بگیرد؟

– آیا می‌خواهم درسی را تقویت کند؟

– می‌خواهم اجتماعی‌تر

شود؟

وقتی هدف مشخص باشد، انتخاب کلاس هم راحت‌تر می‌شود.

مثلاً اگر هدف شما تقویت تمرکز است، کلاس‌های موسیقی یا رباتیک می‌توانند مناسب باشند. اگر هدف تخلیه انرژی است، کلاس‌های ورزشی اولویت دارند.

نکته: ممکن است کودک به هیچ فعالیتی علاقه نشان ندهد و فقط تمایل به استراحت در منزل داشته باشد. با طمأنینه با فرزند خود برخورد کرده و با ذکر دلیل و منطق انجام بعضی فعالیت ها را سفارش کنید و در این راه چندین حق انتخاب برای او قرار دهید. یادتان باشد که به هیچ عنوان والد نباید تابع صرف و تنبلی کودک باشند. روش مقتدرانه برای تربیت بسیار ضروری است. روشی که نه سهل انگاری و نه استبداد در آن باشد.[3]

نکته: به علایق فرزندان خود احترام بگذارید. در خصوص بازی های رایانه ای برای آن وقتی را در شبانه روز در نظر بگیرید و به آن پایبند باشید. جدیت شما در این امر بسیار ضروری است. و دلایل منطقی خود را برای محدود کردن این زمان علیرغم فشار کودک بیان کنید. والدین در لحن گفتار خود باید آرام و جدی باشند. خشونت مشکل ساز شده و برنامه را بهم می زند همانطور که انعطاف بیش از حد آسیب زاست.[4]

3- سن و سطح کودک را در نظر بگیرید

کلاس خوب، کلاسی نیست که فقط اسم جذابی داشته باشد. باید با سن و سطح توانایی کودک هماهنگ باشد.

برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال:

– کلاس باید متناسب با سن طراحی شده باشد

– آموزش نباید خیلی سخت یا خیلی ساده باشد

– تعداد بچه‌ها در کلاس بهتر است متعادل باشد

– مربی باید تجربه کار با کودکان این گروه سنی را داشته باشد

اگر کلاس بیش از حد پیشرفته باشد، کودک احساس ناتوانی می‌کند. اگر خیلی ساده باشد، زود خسته می‌شود.

4- به شخصیت کودک توجه کنید

همه کودکان شبیه هم نیستند. بعضی‌ها برون‌گرا هستند و از گروه لذت می‌برند، بعضی‌ها درون‌گرا و محتاط‌اند. به عقل و شعور فرزند خود احترام بگذارید. درباره امور مربوط به کودکتان با وی مشورت کنید و در نهایت فعالیت را با حق انتخاب او و البته با راهنمایی منطقی شما در نظر بگیرید.

– کودک برون‌گرا: کلاس‌های گروهی، نمایشی، ورزشی، زبان

-بچه های درون‌گرا: نقاشی، کتاب‌خوانی، کاردستی، رباتیک

– کودک پرانرژی: ورزش، شنا، ژیمناستیک

– کودکان کنجکاو: آزمایش علمی، رباتیک، نجوم

شناخت شخصیت کودک کمک می‌کند کلاس تابستانه به تجربه‌ای لذت‌بخش تبدیل شود، نه اجباری.

5- کیفیت مربی و محیط را بررسی کنید

مربی خوب، فقط درس‌دهنده نیست؛ باید بلد باشد با کودک ارتباط بگیرد.

هنگام انتخاب کلاس این موارد را بررسی کنید:

– سابقه و تجربه مربی

– برخورد صمیمی اما منظم

– توانایی مدیریت کلاس کودک

– امنیت محیط

– تمیزی و امکانات آموزشی

– تعداد مناسب بچه‌ها در هر کلاس

اگر امکانش هست، قبل از ثبت‌نام از محل کلاس بازدید کنید یا درباره آن از والدین دیگر پرس‌وجو کنید. بعد از ارزیابی محیط و مربی و بازدهی کلاس کودک رادر آن کلاس ثبت نام کنید.

6-زمان‌بندی کلاس را با برنامه کودک تنظیم کنید

تابستان نباید تبدیل به یک برنامه شلوغ و خسته‌کننده شود.  یادمان باشد برای کودک وقتی را برای  اوقات فراغت قرار دهیم.

برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال، بهتر است:

– کلاس در ساعت مناسب روز باشد

– فاصله بین کلاس‌ها زیاد نباشد

– زمان استراحت و بازی هم در نظر گرفته شود

– از ثبت‌نام همزمان در چند کلاس سنگین پرهیز کنید

یادتان باشد:

بچه‌ها در تابستان هم به استراحت، بازی آزاد و خواب کافی نیاز دارند. پس به طور کامل اوقات فراعت آنها را پر نکنید.تابستان رویایی بساز: چطور اوقات فراغتت را به بهترین شکل ممکن بگذرانی؟ (راهنمای ۲۰۲۴)

پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «الهوا و العبوا فانّی اکره ان یری فی دینکم غلظة؛ به بازی بپردازید؛ زیرا دوست ندارم که در دین شما خشونتی دیده شود.»[5] این حدیث نشان میدهد که که یکی از خصوصیت های شخصیتی هر انسانی در کودکی بازی کردن است که نباید این فرصت بازی را از دست بدهد. پس تمام وقت آنها را با کلاس های آموزشی تابستانه پر نکنید؛ حتما جایی برای بازی و استراحتشان بگذارید.

7-هزینه را فقط معیار اصلی ندانید

هم کلاس ارزان ارزش دارد، هم کلاس گران؛ اما مهم این است که ارزش آموزشی و کیفیت داشته باشد.

گاهی یک کلاس با هزینه متوسط، از یک دوره گران‌قیمت بسیار بهتر است.

در انتخاب کلاس به این موارد دقت کنید:

– تعداد جلسات

– کیفیت آموزش

– امکانات

– مواد مصرفی و ابزار ( دانستن میزان هزینه و وسایل مورد نیاز باعث می شود که با آگاهی کلاس را انتخاب کنیم تا در حین کلاس با مشکل اقتصادی و … برای ادامه مواجه نشویم.)

– پشتیبانی و گزارش پیشرفت کودک

چه کلاس‌هایی برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال مناسب‌ترند؟

در ادامه چند گزینه مناسب را با نگاه کاربردی بررسی می‌کنیم:

1- کلاس‌های ورزشی

ورزش، نيازهاي جسمي و روحي کودکان و نوجوانان را برطرف مي سازد و آثار جسمي مطلوبي را همراه دارد. در روايات از روش هاي مفيدي همانند: کوهنوردي، شنا، اسب سواري و مسابقات تيراندازي نام برده شده است.[6] در اسلام ورزش و تمرينات بدني اهميت ويژه اي دارد. رسول خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) مي فرمايد :«علّموا اولادکم السباحه و الرماية؛ شنا و تيراندازي را به فرزندان خودتان آموزش بدهيد».[7]

مثل:

– شنا

– ژیمناستیک

– فوتبال

– بسکتبال

– رزمی

مزایا:

– تخلیه انرژی

– تقویت هماهنگی بدن

– افزایش اعتمادبه‌نفس

– یادگیری کار گروهی

برای چه کودکانی مناسب است؟

برای بچه‌های پرتحرک و آن‌هایی که دوست دارند در جمع فعالیت کنند.

«خداحافظ آفتاب‌سوختگی! ۷ راز پوست شاداب و سالم در گرمای تابستان» را اینجا بخوانید.

2-کلاس‌های هنری

مثل:

– نقاشی

– کاردستی

– سفال

– موسیقی

– نمایش

مزایا:

– افزایش خلاقیت

– رشد تمرکز

– تقویت مهارت‌های ظریف دست

– آرامش ذهنی

برای چه کودکانی مناسب است؟

برای بچه‌های خلّاق، آرام یا کودکانی که به کارهای دستی علاقه دارند.

3- کلاس‌های علمی و مهارتی

مثل:

– رباتیک

– نجوم

– آزمایش‌های علمی

– برنامه‌نویسی کودک

– چرتکه

مزایا:

– تقویت حل مسئله

– افزایش دقت و منطق

– آشنایی با مهارت‌های آینده

– جذابیت بالا برای کودکان کنجکاو

برای چه کودکانی مناسب است؟

برای بچه‌های پرسشگر، تحلیل‌گر و علاقه‌مند به ساختن و کشف کردن.

4- کلاس‌های تقویتی و آموزشی

مثل:

– تقویت ریاضی

– املا و نگارش

– زبان انگلیسی

– مهارت خواندن

مزایا:

– جبران ضعف‌های درسی

– آماده‌سازی برای سال تحصیلی جدید

– افزایش اعتمادبه‌نفس در درس

نکته:

این کلاس‌ها نباید حال‌وهوای مدرسه را کاملاً تکرار کنند. اگر آموزش خشک باشد، کودک دلزده می‌شود.

چطور بفهمیم یک کلاس تابستانه خوب است؟

یک کلاس خوب معمولاً این ویژگی‌ها را دارد:

– برنامه مشخص و شفاف دارد

– اهداف آموزشی آن روشن است

– مربیان آن با کودک ارتباط خوب دارند

– محیط امن و شاد دارد

– والدین می‌توانند از روند پیشرفت کودک مطلع شوند

– کلاس فقط آموزش نیست و جنبه سرگرمی هم دارد

نکته:

اگر کلاس فقط روی «ثبت‌نام سریع» یا «ظرفیت محدود» تأکید می‌کند اما توضیح روشنی از محتوا نمی‌دهد، بهتر است با دقت بیشتری بررسی کنید.

اشتباهات رایج مادران در انتخاب کلاس تابستانه

1- انتخاب بر اساس سلیقه شخصی

گاهی مادر یک کلاس را دوست دارد، اما کودک هیچ علاقه‌ای به آن ندارد. 

انتخاب باید بر اساس نیاز و علاقه کودک باشد، نه فقط نظر والدین.

2-ثبت‌نام در چند کلاس همزمان

بعضی مادرها فکر می‌کنند هرچه کلاس بیشتر، بهتر.

در حالی که این کار می‌تواند کودک را خسته و بی‌انگیزه کند.

3- بی‌توجهی به فاصله و زمان رفت‌وآمد

اگر مسیر کلاس طولانی باشد، کودک زود خسته می‌شود و اشتیاقش کم می‌شود. سعی کنید بهترین مکان نزدیک به منزل خود را انتخاب کنید.

4- نپرسیدن درباره محتوای واقعی کلاس

قبل از ثبت‌نام حتماً بپرسید:

– برنامه هفتگی چیست؟

– مربی چه کسی است؟

– چه مهارتی قرار است آموزش داده شود؟

– آیا خروجی مشخصی دارد؟

چگونه کودک را برای شرکت در کلاس تابستانه آماده کنیم؟

برای اینکه فرزندتان با انگیزه در کلاس شرکت کند:

– از چند روز قبل درباره کلاس با او صحبت کنید

– اگر لازم است، تصویر یا ویدئوی کلاس را نشان دهید

– اجازه دهید خودش هم در انتخاب مشارکت داشته باشد

– وسایل مورد نیاز را با هم آماده کنید

– روز اول را با آرامش و بدون فشار شروع کنید

اگر کودک احساس کند در تصمیم‌گیری سهم داشته، همکاری بیشتری نشان می‌دهد.

بعد از شروع کلاس چه کار کنیم؟

ثبت‌نام پایان کار نیست. برای اینکه کلاس اثرگذار باشد:

– هر چند وقت یک‌بار از کودک درباره تجربه‌اش بپرسید

– از پیشرفت‌های کوچک او تعریف کنید

– اگر خسته یا بی‌علاقه شد، علت را بررسی کنید

– با مربی در ارتباط باشید

– بین آموزش و استراحت تعادل برقرار کنید

جمع‌بندی

کلاس‌های تابستانه برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال می‌توانند فرصتی عالی برای رشد، سرگرمی و یادگیری باشند؛ البته به شرطی که انتخاب آن‌ها آگاهانه و متناسب با نیاز کودک باشد.

مهم‌ترین نکته این است که علایق کودک، شخصیت او، کیفیت مربی و هدف خانواده را هم‌زمان در نظر بگیرید.

اگر به‌دنبال یک انتخاب درست هستید، به‌جای ثبت‌نام عجولانه، کمی زمان بگذارید، گزینه‌ها را مقایسه کنید و کلاسی را انتخاب کنید که هم کودک شما از آن لذت ببرد و هم برایش مفید باشد.با گذاشتن زمان و یک انتخاب هوشمندانه، می توانید به انتخاب شغلی کودک خود در آینده جهت درست بدهید و با شناسایی به موقع علاقه او کمکی در راستای پیشرفت او در بزرگسالی کمک کنید.

عده ای از صاحبنظران بر این عقیده اند که فعالیتهای اوقات فراغت در نهایت موجب رشد و توسعه فرهنگی در جامعه خواهد شد، در اثر فعالیتهای سالم از جمله کتابخوانی، فعایتهای هنری، شرکت در اردوهای جمعی، انجام فعالیتهای جسمانی و ورزشی، انجام فعالیتهای فوق برنامه عملی و ذوقی و… نه تنها از فرصتهای بیکاری و بعضاً بزهکاری های اجتماعی کاسته می شود بلکه اشاعه فرهنگ عمومی و توسعه فرهنگی و نشاط و سر زندگی در جامعه افزایش خواهد یافت.[8]

[1] . https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3280/4366/35428

[2] . فروغ مسجد 8 : مسجد و خانواده، قم : مركز رسيدگي به امور مساجد ، اول مردادماه 1393، 363

[3] . حوزه نت

[4] همان

[5] . ↑ پاینده، ابوالقاسم، نهج‌الفصاحه، ص۴۷۳.

[6] . http://iranjoman.com/threads

[7] . اصول کافی، جلد 6، صفحه 47، حديث 4.

[8] . عصاره علیرضا – خانواده وضرورت توجه به اوقات فراغت – ص ۳۳.

نویسنده و ویرایشگر: رقیه زارع