در دنیای امروزه با وجود دغدغه های متنوع ای که در زندگی انسان وجود دارد استرس و اضطراب و ناآرامی بخش جدایی ناپذیر زندگی امروز شد. شاید شما هم در بین اطرافیانتان افرادی را دیده اید که در برابر این استرس ها و فشارهای زندگی صبر عجیبی دارند و تمام سختی ها و فشارها را با صبر و آرامش پشت سر می گذارند. گاهی هم شده که در محیطی قرار گرفته اید که فقط از خدا خواستید که به شما صبر بده تا آرامش خود را حفظ کنید. در اینجا گفتن ذکرهایی برای افزایش صبر و آرامش بسیار به انسان کمک می کند. در این مقاله به بیان اذکاری می پردازیم که باعث آرامش و صبر انسان می شود. اذکاری که با تکرار مداوم آن انسان آرامش حقیقی را تجربه می کند.
چرا ذکر گفتن باعث آرامش میشود؟
ذکر در لغت به معنای «یادکردن»[1] است. وقتی نامهای خداوند یا عباراتی خاص را بر زبان میآوریم، در واقع ذهن مضطرب خود را از کانون مشکلات دور کرده و به منبع لایزال قدرت و آرامش (خداوند) متصل میکنیم. تحقیقات روانشناسی نیز نشان دادهاند که تکرار کلمات ریتمیک (مانند ذکر) میتواند سیستم عصبی را آرام کرده و ضربان قلب را کاهش دهد.
نکته: این یادآوری کردن می تواند به وسیله زبان بیان شود یا اینکه در قلب و ذهن انسان بگذرد.[2]
جالب است اگر آدم در کنار مشکلات صبری نداشت نمی توانست یک لحظه زندگی کند. همه آدم ها میزانی از صبر دارند؛ ولی میزان هر کس متفاوت است. صبر کردن چیز عجیبی است، اولین محصولش آرامش برای خود فرد است.
و صبر چیز عجیبی است…..
صبر، به دستان پر از تاول کشاورز، نان می بخشد.
و صبر، پای ابرهای ناشکیبا را به دشت می کشاند و پنجره ها، عاشقانه به سمت دریا باز می شوند!
صبر است که نو عروس چشم انتظار روستا را هر روز، به سپیدیِ رویاها فرا می خواند و کوه ها پر می شود از نغمه های شیرینِ «کوه کن»؛ همان پسرک چوپانی که برای دیدن پرستو، همیشه «صبر» کرده است!
و صبر برای خدا زیباست و صبر برای «انتظار»، صبر برای شنیدنِ زیباترین نوای هستی از گلدسته های بی ادّعا، صبر برایب اجابتی که بارها با تمام شکیبایی، زبان به «یا قدوس» می گشاید، صبر برای رسیدن به سرچشمه زیبای «افطار» و بانگ دل انگیزِ «اللّه اَاکبر» صبر برای رسیدن محرّم و بوی گریه گرفتن خیمه های کربلا و… صبر برای خداست.[3] و همه این اتفاق های کوچک با انتظارهای زیبا با صبر میسر می شود. صبری توأم با آرامش.
6 ذکر طلایی برای افزایش صبر و تحمل
اگر در شرایط سخت زندگی قرار دارید و احساس میکنید کاسه صبرتان لبریز شده است، این ذکرها را در برنامه روزانه خود قرار دهید:
۱. ذکر «یا صبور»
نام مبارک «یا صبور» یکی از نامهای زیبای خداوند است. «صبور» به کسی گفته میشود که قدرت بر صبر دارد،[4] مداومت بر گفتن این ذکر، بهویژه در هنگام خشم یا مواجهه با مشکلات بزرگ، به قلب شما وسعت داده و قدرت تحمل شرایط دشوار را در وجودتان شکوفا میکند.
۲. ذکر «لا حول و لا قوة الا بالله»
پیامبر (ص) به حضرت علی (ع) فرمودند: «یا علی! أمان لامّتی من الهمّ لاحول و لاقوّة إلا بالله لاملجأ و لامنجی من الله إلا إلیه؛ هر کسی که دچار همّی است برای رفع آن، یا اگر خوف از حدوث همّی دارد برای دفع آن بگوید: «لاحول و لاقوّة إلا بالله لاملجأ و لامنجی من الله إلا إلیه»[5]
این ذکر که به «ذکر گنجهای بهشت» معروف است، برای زمانی که احساس ناتوانی میکنید فوقالعاده است. با گفتن این جمله، شما اقرار میکنید که قدرت و توانمندی تنها از آنِ خداست و این کار باعث میشود فشارِ حل کردن همه مشکلات را از روی دوش خود بردارید.
۳. ذکر «حسبنا الله و نعم الوکیل»
از آنجایی که انسان ها بیش از حد در گیر آینده خود، فرزندان و خانواده خود هستند؛ اضطراب و ترس از آینده را بسیار تجربه می کنند. هنگامی که اضطراب آینده یا ترس از نتیجه کارها ذهن شما را درگیر کرده، این ذکر آرامشبخش را زمزمه کنید. این عبارت کوتاه، نماد توکل کامل است و ترس را به اطمینان تبدیل میکند.
امام صادق (ع) می فرمایند: «عَجِبتُ لِمَن خاف كيفَ لا يَفزَعُ إلى قولِهِ عَزَّ و جلَّ : «حَسْبُنا اللّه ُ و نِعمَ الوَكيلُ»[6] تعجب می کنم ازکسی که می ترسد و به ذکر «حَسْبُنا اللّه ُ و نِعمَ الوَكيلُ»[7]؛ «خداوند ما را بس است و او چه نيكو كارگزارى است» روی نمی آورد.
۴. ذکر یونسیه («لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین»)
این ذکر نه تنها برای صبر، بلکه برای رفع گرفتاریها و گشایشهای بزرگ توصیه شده است. تکرار آن با حضور قلب، تاثیر عجیبی در پاکسازی ذهن از افکار منفی دارد.
امام صادق در ادامه حدیث بالا می فرماید:«و عَجِبتُ لِمَنِ اغتَمَّ كيفَ لا يَفزَعُ إلى قولِهِ عَزَّ و جلَّ : «لا إلهَ إلاّ أنتَ سُبحانَكَ إنّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ»[8] تعجم می کنم از کسی که اندوهگین می شود و به خدا پناه نمی برد واین ذکر را نمی گوید: «لا إلهَ إلاّ أنتَ سُبحانَكَ إنّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ»[9]؛ «معبودى جز تو نيست، منزّهى تو، راستى كه من از ستمكاران بودم»؟
۵. صلوات بر محمد و آل محمد
یکی از سادهترین و در عین حال قدرتمندترین ذکرها برای ایجاد آرامش فوری صلوات است. صلوات پلی است میان روح خسته انسان و آرامش مطلق الهی. صلوات در واقع توسل به پیامبر و آل پیامبر است. نام این ها رمز درهای رحمت الهی است. گره ها را باز می کند. زمین خورده ها را بلند می کنند.[10]
6. دعایی مجرب از حضرت ایوب علیه السلام برای زیاد شدن صبر :
همین طور که می دانید حضرت ایوب (ع) به داشتن صبر زیاد مشهور است. به همین دلیل دعایی مجرب از حضرت ایوب (ع) برای زیاد شدن صبر را آورده
این دعای پر خیر و سریع الاثر را در هنگام سختی ها و گرفتاری های زندگی همواره بخوانید و از خدای متعال بخواهید صبر شما در برابر گرفتاری ها و مشکلات بیش از پیش شود، صبر مقدمه آرامش است.
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ الْيَوْمَ فَأَعِذْنِي وَ أَسْتَجِيرُ بِكَ الْيَوْمَ مِنْ جَهْدِ الْبَلاَءِ فَأَجِرْنِي وَ أَسْتَغِيثُ بِكَ الْيَوْمَ فَأَغِثْنِي وَ أَسْتَنْصِرُكَ الْيَوْمَ فَانْصُرْنِي وَ أَسْتَعِينُ بِكَ الْيَوْمَ عَلَى أَمْرِي فَأَعِنِّي وَ أَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ فَاكْفِنِي وَ أَعْتَصِمُ بِكَ فَاعْصِمْنِي وَ آمَنُ بِكَ فَآمِنِّي وَ أَسْأَلُكَ فَأَعْطِنِي وَ أَسْتَرْزِقُكَ فَارْزُقْنِي وَ أَسْتَغْفِرُكَ فَاغْفِرْ لِي وَ أَدْعُوكَ فَاذْكُرْنِي وَ أَسْتَرْحِمُكَ فَارْحَمْنِي.»[11]
چگونه از ذکر گفتن بهترین نتیجه را بگیریم؟
برای اینکه ذکرهای افزایش صبر تاثیر عمیقی بر زندگی شما داشته باشند، این ۳ نکته را رعایت کنید:
- استمرار داشته باشید: لازم نیست حتماً ساعتها وقت بگذارید. حتی روزی ۵ دقیقه تکرار ذکر با حضور قلب، معجزه میکند.
- حضور قلب داشته باشید: ذکر گفتن فقط حرکت زبان نیست. سعی کنید معنای کلماتی که میگویید را در قلب خود حس کنید.
- با وضو و رو به قبله: انجام این کار آداب مخصوص به خود را دارد که تمرکز ذهنی را افزایش میدهد، اما فراموش نکنید که در هر شرایطی میتوان خدا را یاد کرد.
نتیجهگیری
صبر داشتن یک قدرت است که فقط با تمرین و اتصال به یک منبع قوی آرامش بخش به وجود می آید و هیچ منبع ای قدرتمند تر از خداوند نیست؛ استفاده از ذکرهایی که ما را به خداوند وصل می کند، باعث آرامش خاطر و صبر در مقابل فشارهای اجتماعی می شود. شما هم از امروز یکی از این ذکرها را انتخاب کنید و تاثیر شگفتانگیز آن را در آرامش روزمره خود مشاهده کنید.
منابع:
[1] – لغت نامه دهخدا
[2] -بهزاد احمدپور فاضلی، مروری بر وجوه مختلف واژه ذکر،بشارت 1387 شماره 68، پرتال جامع علوم انسانی
[3] – فصلنامه اشارات، قم؛ تهران؛ مشهد: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۴ ، ص 20
[4] – ازهری، محمد بن احمد، تهذیب اللغة، ج 12، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، 1421ق، ص 120،
[5] . مکارم الأخلاق، صفحة 334، به نقل از کتابخانه احادیث شیعه
[6] . الخصال ، ص218
[7] سوره آل عمران، آیه 173
[8] . الخصال، ص 218
[9] . سوره انبیاء، آیه 87
[10] . https://hawzah.net/
[11] . https://bonyadedoa.com/fa/articles
نویسنده و ویرایشگر: رقیه زارع
