راهکارهای تربیت دینی دختران نوجوان ویژه مادران شاغل (5 روش موثر و تضمینی)
شناخت راهکارهای تربیت دینی دختران نوجوان ویژه مادران شاغل امری است که مورد نیاز مادرانی است که فرزند دختر دارند و شاغل هستند. امروزه با توجه به وضعیت اشتغال بانوان و دغدغه تربیت دینی فرزندان شاید برای بعضی از مادران شاغل این سوال مطرح باشد که چگونه می توان در عین اشتغال به وظیفه تربیتی فرزندان هم به صورت کامل بپردازم؟ پاسخ این سوال از طریق ۵ راهکار داده میشود. البته این راهکارها با محوریت تربیت دینی دختران نوجوان که مادران شاغل دارند یشنهاد میشود،هرچند که سایر مادران که شاغل نیستند یا پسر نوجوان هم دارند بعضی از موارد را میتوانند استفاده نمایند. همانطور که میدانید تربیت یک امر تدریجی است که بایستی با صبر و آگاهی انجام شود، چنانچه مادری صبور باشد اما آگاهی لازم برای تربیت را نداشته باشد ممکن است تربیت ناقصی انجام دهد و یا چنانچه آگاهی خوبی داشته باشد اما صبوری لازم را نداشته باشد نیز همچنین است. با توجه به اینکه مادران شاغل بعد از ساعتها اشتغال خارج از منزل میخواهند در خانه نیز به تربیت دینی فرزند خود بپردازند این مسئله صبوری بسیار حائز اهمیت است.

راهکار اول: توجه به تدریجی بودن تربیت دینی و لزوم صبر و آگاهی در این زمینه
ضرورت صبر در امر تربیت فرزند یک مسئله بدیهی است که در زندگی بزرگان نیز مشاهده میشود. تربیت در فرزندان خصوصا در دختران نوجوان یک پروسه زمانی نسبتا طولانی دارد و پشت سر گذاشتن این زمان با موفقیت نیاز به دو عنصر صبر و آگاهی دارد.
صبر از آن جهت که وقتی بخواهیم یک اخلاق مثبت در فرزند دختر نهادینه شود لازم است که روحیات دختران نوجوان را بشناسیم و متناسب با آن از ابزار محبت رفتاری و کلامی استفاده نموده و آن اخلاق مثبت دینی را در دو بعد گفتار و عمل برای دختر نوجوان قابل قبول و لذت بخش جلوه دهیم تا درعمق جان او بنشیند. زیرا چنانچه تربیت در کودکی و نوجوانی در ذهن فرزند نهادینه شود مانند نقشی است که بر سنگی حک شده باشد
آگاهی در تربیت شامل دانستن روحیات فرزند خود هم روحیات اختصاصی و هم روحیات عمومی نوجوانان و نیز شامل اصول برخورد با نوجوان در حالات مختلف از جمله شادی عصبانیت ناراحتی و…می شود، با این بیان روشن میشود که دانستن اصول تربیت به تنهایی کافی نیست بلکه ممکن است گاهی یک اصل تربیتی صحیح باشد؛ اما روحیه فرزند ما چنان است که این اصل تربیتی برای تحقق هدف ما متناسب نیست، اینجاست که باید مادر شاغل با توجه به اینکه اوقات کمتری را با فرزندان خود سپری میکند آگاهی بیشتری کسب کند تا نیاز به تجربه کردن همه موارد نداشته باشد تنها اصول تربیتی را به کار بگیرد که با روحیه فرزندش سازگار و موثر در تربیت دینی او باشد.

راهکار دوم : الگو دهی مناسب برای دختر نوجوان بر مبنای محبت، قاطعیت و کرامت
در جامعه امروز پیدا کردن الگوی مناسب که بیشترین درصد از الگوی ذهنی ایده آل ما را تامین کند کار آسانی نیست. ولی برای مادران شاغل معرفی الگوی مورد نظر بسیار ضروری است چرا که فرزند دختر او در اوقاتی که مادر کنارش نیست بتواند خود را به آن الگوی معرفی شده نزدیک نماید. حال این الگو میتواند از بین نزدیکان باشد یا از میان دوستان و آشنایان و یا حتی شخصیتهای مشهور و موفق جامعه که به مدل ایده آل ذهنی ما نزدیکتر است
مادران شاغل ضمن اینکه باید توجه داشته باشند که اولین و مهمترین الگو قطعا خودشان هستند، در انتخاب الگو باید ریز بینی و دقت لازم را داشته باشند و صرفاً جهت رفع مسئولیت و با سطحی نگری الگویی را معرفی ننماید که بعدها گرفتار تبعات منفی آن شوند. بدین منظور باید ابتدا لوازم الگوی مناسب و ایدهآل ذهنی خود را مشخص نموده و بعد با مواردی که به نظرمان مناسب است تطبیق دهیم هر موردی که بیشترین تطبیق را داشت با توکل بر خدا انتخاب و به دختر نوجوان خود معرفی نماییم. ذکر این نکته حائز اهمیت است که صرف دیدن یک یا دو رفتار مثبت از یک نفر او را به عنوان الگوی تام برای دختر نوجوانتان معرفی ننمایید.
راهکار سوم: ایجاد و تقویت صمیمیت و اعتماد سازنده دختر نوجوان نسبت به مادرشاغل
از جمله مواردی که میتواند در امر تربیت دینی دختر نوجوان موثر باشد احترام و اعتماد متقابل بین دختر و مادر شاغل است. البته معمولاً این اعتماد به صورت همه جانبه بین مادر و دختر وجود دارد البته به شرط اینکه در دوران نوجوانی، مادر شاغل با رفتارهای نسنجیده و نامناسب دختر نوجوان خود، رفتار صحیح و عاقلانه و با محبتی داشته باشد تا این اعتماد و صمیمیت همچنان حفظ شود زیرا مادرانی هستند که با دخترانشان تا قبل از بلوغ صمیمی هستند اما به خاطر بحران بلوغ و عدم مدیریت صحیح آن،اعتماد و صمیمیت بین مادر و دختر نیز خدشهدار میشود
یکی از مهمترین الگوهای تربیتی برای دختر مادر است مادر میتواند با اصلاح رفتار خود نقش موثری در الگو دهی به دختر نوجوان ایفا نماید.
ارتباط عمیق مادر و فرزند و اعتماد همه جانبه دختر به مادر، مهم ترین عامل در اجرای فرآیند تربیت و اثرگذاری آن است. دختر با دیده اطمینان و اعتماد به مادر می نگرد، به گفته او گوش می دهد و هر چه بخواهد بدان عمل می کند. بدین سان مادر، از مهم ترین کسانی است که از نزدیک با دخترش ارتباط دارد و از نیازهای مادی و معنوی او آگاه است .
مادر میتواند از طریق حفظ رابطه صمیمی با دختر نوجوان،باورهای دینی و اعتقادی را نیز به او آموزش دهد و دختر نوجوان به واسطه روحیه پذیرش و اعتمادی که به مادر دارد راحت تر می پذیرد و با توجه فرصت کمتر مادران شاغل در امر تربیت، نیاز به وقت گذاشتن یا مشاوره های طولانی و فرسایشی ندارد.
راهکار چهارم: شرکت در برنامههای معنوی و دینی جذاب و معتبر و موثر
مادر شاغل با توجه به غدغه تربیت دینی دختر نوجوان خود میتواند علاوه بر آگاهی بخشی و آشنا نمودن دختر با اصول و معارف دینی،برای شرکت در محافل و مجالس معنوی موثر نیز برنامهریزی نماید و گاهی ادر و دختری در این برنامهها شرکت کنند و گاهی حتی دختر نوجوان را به همراه دوستان هم سن و سال خود که روحیات معنوی دینیشان غالب است به این مجالس بفرستد،و حتی میتواند یک گام جلوتر برود و از مسئولین این محافل و مجالس درخواست نماید که مسئولیت کی از قسمتهای برنامه را به دختر نوجوانشان بسپارند زیرا با توجه به روحیه نوجوانانه دختر،از پذیرش مسئولیت به شدت استقبال مینماید و سعی میکند که این مسئولیت را به نحو احسن انجام دهد و چه بهتر این است که این واگذاری و پذیرش مسئولیت در محافل دینی باشد تا زمینه تحقق هدف تربیت دینی مادران شاغل نیز فراهم شود.
راهکار پنجم: تشویق و تایید دختر نوجوان بعد از انجام وظایف دینی و معنوی
تشویق و تایید میتواند در تثبیت یک عمل بسیار موثر باشد و این مسئله ارتباطی به سن و سال یا موقعیت شغلی و اجتماعی و حتی جنسیت ندارد. لذا مادران شاغل پس از اینکه به لحاظ آگاهی بخشی دینی و نیز معرفی الگوی مناسب و همچنین شرکت جدی در محافل و مجالس معنوی یتوانند از عامل تشویق برای تثبیت موارد مذکور،استفاده نمایند
لازم به ذکر است که تشویق قبل از عمل یا بعد از یک عمل کوتاه یا مختصر میتواند سبب تربیت سطحی و موقت شود زیرا که امور تربیت دینی بایستی عمقی و موثر باشد و تشویق هم متناسب با آن صورت گیرد
دقت در امر تشویق و میزان آن باید متناسب با روحیه و علایق دختر نوجوان باشد گاهی به صورت فردی و مادی و گاهی به صورت اجتماعی و معنوی مورد تایید و تشویق قرار گیرد.

نتیجهگیری:
بنابر آنچه بیان شد مادران شاغل برای سیدگی به امر تربیت دینی دختران نوجوان خود از فرصت کمتری نسبت به مادران خانهدار برخوردار هستند،لذا باید جهت موفقیت در امر تربیت دینی راهکارهای کوتاه و موثر را فرا گرفته و جهت به کارگیری آن اهتمام جدی داشته باشند چه بسا با جدیت و دقت در این امر مادران شاغل حتی میتوانند از مادران خانهدار در امر تربیت دینی موفقتر باشند.
منابع
بهشتی احمد ۱۳۷۷ خانواده در قرآن قم بوستان انقلاب
https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/22009258
محمدرضا شمشیری تربیت دختران درآینه روایات معصومین فصلنامه تحقیقات جدید درعلوم انسانی شماره ۹
https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3280/5974/61699
نویسنده: خانم رضیه رئیسی
ویرایشگر: خانم رقیه زارع
مطالب مرتبط با نوجوان را در اینجا بخوانید
کنترل هیجانات در نوجوانی: راهنمای والدین برای کمک به کنترل هیجانات نوجوان
نوجوان سالم کیست؟ / چگونه یک نوجوان سالم تربیت کنیم؟



