چگونه با لجبازی و بهانه گیری کودک نوپا (۱ تا ۳ سال) مقابله کنیم؟ (راهنمای عملی والدین)

لجبازی و بهانه‌گیری کودک نوپا یکی از چالش‌ ها و دغدغه‌های والدین در سنین ۱ تا ۳ سالگی آنهاست. کودکان در این سن رفتارهایی را از خود بروز می دهند که پدر و مادرها آن را لجبازی و بهانه گیری می نامند. رفتارهایی مانند گریه‌های شدید، نه گفتن‌های مکرر، پرت کردن وسایل یا اصرارهای بی‌پایان که نشان از سلامت رشد کودک دارد. تربیت کودک نوپا، نیاز به صبر و دقت فراوانی دارد. بچه ها در هر بازه زمانی از سن خود، کشف جدیدی از دنیای پیرامون خود دارند. در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد. و خواهیم گفت که چگونه بدون تنبیه و داد و فریاد، لجبازی و بهانه گیری کودکان را درمان کنید و چگونه عمل کنید.

والدین کودک نوپا باید برای مدیریت بهانه گیری فرزند خود برنامه ای را ترتیب دهند تا بتوانند این رفتار آنها را کنترل کنند بچه ها در هر سنی به گونه ای خاص رفتار می کنند به خصوص در سن ۳ سالگی انرژی فوق العاده ای دارند البته برای هر بچه ای درجه متفاوت تری دارد. لجبازی کودک و بهانه گیری آنها نقطه مشترک بین کودکان است.

لجبازی کودک نوپا چیست؟

لجبازی در کودکان نو پا یک رفتار طبیعی در بین آنهاست که در برخی از بچه ها ظهور بیشتری دارد. که نشان از بد تربیتی والدین ندارد. این رفتار نسبی است در بعضی از کودکان کمتر و در بعضی دیگر با شدت بیشتری ظاهر می شود. لجبازی در سن ۱ سالگی شروع می شود و در ۳ سالگی کودک به اوج خود می رسد. معمولا این واکنش از طرف کودک را لجبازی می نامند؛

• در مقابل درخواست والدین مخالفت می کند.

• خواسته‌ خود را با گریه یا داد زدن پیگیری می‌ کند.

• کودک لجباز، «نه» گفتن را زیاد تکرار می‌کند.

• در برابر محدودیت‌ها مقاومت نشان می‌دهد.

• بی دلیل لج می کند.

• وسایل رو به اطراف پرت می کند.

بهانه گیری و لجبازی در کودکان ۳ سال یک امر رایج است که با بزرگتر شدن آنها این خصلت در بچه کم‌ رنگ می شود.

چرا کودکان ۱ تا ۳ سال لجبازی می‌کنند؟ ( علت لجبازی کودک نوپا چیست؟)

یکی از کلید های مهم تربیت کودک نوپا این است که بدانید چرا لجباز هستند؟ آیا لجبازی کودک طبیعی است؟ اگر والدین علت را بدانند، قطعا به خوبی هم با آنها برخورد می کنند. لجبازی یا بهانه گیری کودک علت های مختلفی دارد.

1. رشد استقلال‌طلبی در کودک

کودک‌ نوپا چون تازه راه رفتن را بلد شده است و می تواند بدون کمک از والدین حرکت کند به نوعی استقلال پیدا کرده و متوجه می شود قادر است از پدر و مادر خود جدا شود برای همین لجبازی می کند مثلاً موقع پیاده روی دوست ندارد دستش را بگیرید می خواهد خودش مستقل راه برود و از این کار خوشش می آید. پس لجبازی در کودک نوپا در حقیقت تمرین استقلال است.

2. ناتوانی در بیان احساسات

معمولا بچه ها در سن ۱ تا ۳ سال هنوز قدرت صحبت کردن را ندارند و نمی‌تواند احساسات خود را به خوبی بیان کند پس برای آنکه نشان دهد خسته، گرسنه و یا ناراحت هست با لجبازی و بهانه گیری آن را نشان می دهد. اگر والدین علت این رفتار کودک را بدانند به خوبی می توانند از پس مدیریت بهانه گیری کودک بر بیایند.

3. اختلال در خواب کودک

بسیاری از کودکان نو پا موقع خواب بهانه گیر و لجباز می شوند که مادر به خوبی آن را درک می کند پس اگر علت را بدانید به خوبی می توانید فرزند خود را کنترل کنید. کلافه بودن کودک بر اثر بی خوابی، لجبازی را به دنبال دارد.

4. جلب توجه والدین

کودک نوپا برای جلب توجه والدین خود لجبازی می کند یا بهانه می گیرد معمولا بچه های ۳ سال با آزمون و خطا یاد می گیرند که اگر لجبازی کنند یا بی دلیل بهانه گیری کنند به خواسته خود می رسند و پدر و مادر را از این طریق تسلیم خود می کنند.

آیا لجبازی کودک نیاز به درمان دارد؟ آیا لجبازی کودک طبیعی است؟

لجبازی کودک یک امر کاملا طبیعی است بچه ها در این سن به دلایل مختلفی این واکنش را از خود نشان می دهند که در بخش قبل به آن پرداختیم. این صفت در کودک نوپا نگران کننده نیست و نیاز به درمان ندارد مگر در مواردی که باید به یک روانشناس کودک مراجعه کنید و از او مشورت بخواهید‌. لجبازی در کودکان یک امر شایع است به شرط آنکه؛

• کودک زیر ۳ سال باشد

• کودک، رشد گفتاری و حرکتی طبیعی داشته باشد

• لجبازی دائمی و شدید نباشد.

با این شرایط لجبازی کودک طبیعی است و نگران کننده نخواهد بود. ولی اگر شدید باشد به گونه ای که نتوان آن را کنترل کرد، ممکن است به دیگران و خود آسیب برساند و هیچ روش تربیتی روی او اثر ندارد، در این صورت نیاز به درمان دارد.

درمان لجبازی برای تربیت کودک نوپا

 بهترین راه حل برای درمان لجبازی کودکان، مشاوره از یک پزشک ماهر است همچنین می توانید از تجربه والدین دیگر در این مسئله کمک بگیرید تنها نکته‌ای که باید توجه کنید این است که به روان کودک، آسیبی وارد نشود آرامش روانی او در اولویت قرار دارد از روش های غیر اصولی مانند تنبیه بدنی استفاده نکنید این کار آینده بچه ها را با مشکلاتی مواجه خواهد کرد.

۹ روش عملی برای مقابله با لجبازی و بهانه‌گیری کودک نوپا

برای والدینی که کودک نوپا دارند قطعا مدیریت بهانه گیری بچه ها معضل بزرگی است. در این میان مادر نقش مؤثرتری دارد. بچه ها را بشناسید و از ویژگی های منحصر به فرد آنها در این سن مطلع باشید تا بتوانید برخورد مناسب تری داشته باشید.

1. آرامش خود را حفظ کنید و خود را برای بیتابی کودک آماده کنید.

مهم ترین و اولین گام برای مقابله با لجبازی کودک نوپا این است که آرامش داشته باشید و خود را برای هر واکنشی آماده کنید. بچه ها معمولا بعد از اینکه از خواب بیدار می شوند بهانه گیر می شوند برای برخی از بچه ها به صورت یک عادت تبدیل شده است بهتر است کودک با خنده و در آرامش کامل به خواب برود تا بعد از بیدار شدن بهانه گیر نشود. توجه به کودک لجبازی او را تا حدی کم می کند. موقع بازی او را امر و نهی نکنید. اگر والدین آرامش داشته باشند و با خونسردی عمل کنند بچه ها نیز الگو می پذیرند.

2. برای تربیت کودک نوپا حوصله داشته باشید

کودک لجباز بر روی کاری که می خواهد پافشاری می کند والدین هم باید برای تربیت او زمان بگذارند و حوصله به خرج بدهند و کوتاهی نکنند تا نتیجه مطلوب حاصل شود با کودک همراهی کنید و زبان کودکی بلد باشید.

3. والدین باید برای کودک الگو باشند

اولین کسانی که کودک از آنها الگو می‌گیرد پدر و مادر هستند اگر والدین مواظب رفتار و گفتار خود باشند کودک نوپا رفتار درستی از خود بروز می دهد

4. حواست کودک را پرت کنید

برای مدیریت بهانه گیری کودک نوپا بهترین کار این است که حواس او به چیز دیگری پرت کنید سپس به سمتی که خود می خواهید هدایت کنید ممکن است مجبور باشید به دفعات این کار را تکرار کنید صبور باشید.

5. برای زمانی که مشغول هستید برای کودک سرگرمی ایجاد کنید

یکی از جاهایی که کودک نوپا لجبازی می کند و بهانه می گیرد زمانی است که والدین مشغول کاری هستند کودک در آن لحظه برای جلب توجه لجبازی می کند و رفتاری دور از انتظار از خود بروز می دهد پس بهتر است والدین ابتدا فکری به حال کودک خود بکنند و او را با اسباب بازی سرگرم کنند سپس به کارهای شخصی خود رسیدگی نمایند.

6. فریاد زدن بر سر کودک کار خوبی نیست نتیجه عکس می دهد.

بسیاری از والدین در برابر لجبازی کودک نوپا بر سر او فریاد می‌زنند تا او دست از این کار خود بردارد شاید برای دفعات نخست این عمل نتیجه بدهد. ولی اگر به صورت تکرار در بیاید بچه برایش عادی می شدو و واکنش خاصی نشان نمی دهد. و به لجبازی و بهانه گیری خود ادامه می دهد. بهتر است به جای فریاد زدن، لحن خود را عوض کنید. گاهی بی توجهی به کودک هم جواب می دهد.

7. کودک خود را در زمانیکه رفتار خوبی دارد تشویق کنید.

کودک نوپا تشویق کردن را دوست دارد به او بفهمانید موقعی که کار خوبی می کند سزاوار تشویق است با این کار به سمت کارهای درست ترغیب می شود.

8. از کودک توقع اضافی نداشته باشید

والدین باید بدانند لجبازی، جزء ذات کودک است. مانند یک آدم بالغ با رفتار نکنید و انتظارات بی جا نداشته باشید.

9. تنبیه بدنی ممنوع

این را پس ذهن خود داشته باشید کودک باید زدن نیست، هرگز تنبیه بدنی را برای حرف شنوی کودک به کار نبرید مطمئن باشید جواب عکس خواهد داشت و در بزرگسالی با مشکلات روحی و روانی زیادی روبه رو می شود آرامش کودک در اولویت است. با حرف زدن ملایم او را آرام کنید تا او هم این کار شما را تقلید کند

اشتباهات رایج والدین در برخورد با لجبازی کودک

کودکان در سنین پایین ۱ تا ۳ سال بسیاری از رفتار های والدین خود را درک می کند و متوجه آنها می شود که اثرات مخربی روی بچه ها می گذارد همیشه و در همه حال مواظب رفتار و گفتار خود باشید و در مقابل فرزندان، خود مراقبتی داشته باشید. برخی از اشتباهات رایج والدین در برخورد با لجبازی کودک؛

• کودک خود را با بچه های دیگر مقایسه می کنند.

• از تهدید استفاده می کنند مانند؛ من دیگه تو رو دوست ندارم.

• برچسب لجباز روی کودک خود می گذارند.

• در برابر گریه شدید کودک تسلیم می شوند.

اگر والدین اینگونه رفتار کنند و اشتباهات خود را اصلاح نکنند ممکن است لجبازی کودک را تشدید کند و درمان را به تأخیر بیندازد.

جمع‌بندی

لجبازی و بهانه‌گیری کودک نوپا مرحله‌ای طبیعی از رشد کودک محسوب می شود که نیاز به درمان ندارد بلکه به همراهی والدین با بچه نیاز است تصور اینکه این رفتار به خاطره تربیت نادرست است یک باور غلطی است که ریشه در فرهنگ و اعتقاد خانواده ها دارد. هیچگاه کودک خود را سرزنش نکنید آرامش مادر آرامش آرامش کودک است. با صبر و آگاهی می توانید این مشکل را حل کنید اگر لجبازی کودک ادامه دار بود قطعا با یک روانشناس کودک مشورت بگیرید. بچه ها را از کودکی به شکلی که می خواهید پرورش دهید. و شخصیت او را شکل دهید.

نویسنده:فاطمه خانه زر

ویرایش:زینب کامکار

مقالات مرتبط

دلایل ریشه‌ای کمرویی کودک؛ (سه دلیل عمده)

آیا نام کودک در شکل گیری شخصیت او تاثیرگذار است؟ / آیا تغییر اسم باعث خوشبختی می شود؟